مهدى رحمانى ولوى / منصور جغتايى

307

تاريخ علماى بلخ ( فارسي )

در شهر نيشابور رحل اقامت افكند و در اين شهر وفات يافت ، ولى تاريخ وفات او معلوم نيست . « 1 » او رواياتش را از طريق محدّثانى مانند فضل بن موسى شيبانى ، محمّد بن عمرو ، أبى سلمه و ابراهيم بن يوسف بن ميمون بن قدامه ماكيانى بلخى نقل كرده است . « 2 » از ابو على بلخى و برخى از بزرگان نقل شده است كه حسين بن احمد بلخى از ياران و شاگردان شقيق بن ابراهيم بلخى و أبو هاشم ابلّى مىباشد . اين روايت از طريق او نقل شده است : پيامبر صلّى اللّه عليه و آله فرمود : نالهء بيمار تسبيح ، فريادش تهليل ، نفس كشيدنش صدقه و در رختخواب خوابيدنش عبادت است . و حركت كردن او از پهلويى به پهلوى ديگر ، نظير اين است كه در راه خدا با دشمن جهاد مىكند . خداوند خطاب به فرشتگان مىگويد : بنويسيد براى بندهء من بهتر از آنچه در سلامتى انجام مىداد . وقتى بيمار از رختخواب بلند مىشود و راه مىرود ، مثل اين است كه هرگز گناهى نكرده است . « 3 » [ 166 ] حسين بن احمد بن محمّد بن احمد اشنانى « * » دارى بلخى ابو عبد اللّه حسين بن احمد بن محمّد بن احمد اشنانى دارى بلخى در روستاى اشنان پا به عرصهء وجود نهاد . تحصيلاتش را در بلخ به پايان رسانيد و در علوم مختلف از جمله : فقه ، اصول ، تفسير ، كلام و حديث صاحب‌نظر شد . « 4 » شيخ صدوق ( ره ) در كتاب معانى الأخبار او را « فقيه العدل » توصيف كرده است . « 5 »

--> ( 1 ) - لسان الميزان ، ج 2 ، ص 495 . ( 2 ) - تهذيب الكمال ، ج 2 ، ص 252 . ( 3 ) - تاريخ بغداد ، ج 2 ، ص 191 ؛ و نيز تاريخ نيشابور ، ( حاكم ) ، 46 ؛ ذيل ميزان الاعتدال ، ج 1 ، ص 522 . ( * ) - اشنان نام دو محل است : 1 - از توابع بلخ ؛ 2 - محله‌اى در بغداد . ( 4 ) - من لا يحضره الفقيه ، ج 1 ، حرف ( ف ) ؛ معانى الاخبار ، ص 48 . ( 5 ) - معانى الاخبار ، همان .